Ysselsteyn-Vak CJ

Update: 15-9-2023

Loop via het centrale pad voorbij het centrale plein met grootkruis. Het 6e vak aan je linkerhand is vak CL, ga daar links en het 3e vak vanaf het centrale pad is vak CJ.
In de grond liggen vierkante blokken met daarop de vak-letters waar je ook een vak aan kunt herkennen en op de begraafplaats staat sinds 2022 een plattegrond.

Voormalige begraafplaatsen

In dit vak zijn de gesneuvelden overgebracht vanaf 33 locaties en een aantal veldgraven.

  • Bemmel (GLD) -Algemene begraafplaats (227x)
  • Bierum (GR) -Algemene begraafplaats (1x)
  • Dalfsen (O) -Algemene begraafplaats (5x)
  • Dedemsvaart (O) -Achterveld begraafplaats (4x)
  • Den Ham (O) – Algemene begraafplaats (1x)
  • Elburg (GLD) – Algemene begraafplaats (1x)
  • Heino (O) -Algemene begraafplaats (8x)
  • IJmuiden (NH) -Westerbegraafplaats (1x)
  • IJsselmuiden (O) -Algemene begraafplaats (3x)
  • Lierderholthuis (O) – R.K begraafplaats (2x)
  • Nijmegen (GLD) – Algemene begraafplaats Graafseweg (4x)
  • Ommen (O) – Nieuwe algemene begraafplaats (10x)
  • Ommen (O) -Oude algemene begraafplaats (1x)
  • Oosterwolde (FR) – Algemene begraafplaats (1x)
  • Oud-Avereest (O) – Algemene begraafplaats (9x)
  • Velddriel (GLD) – R.K begraafplaats (3x)
  • Vroomshoop (O) – Bijzondere begraafplaats (2x)
  • Vught (NB) (Bijzondere begraafplaats kamp Vught) (2x)
  • Wesepe (O) – N.H begraafplaats (2x)
  • Wijhe (O) -Algemene begraafplaats (3x)
  • Zalk (O) – Algemene begraafplaats (1x)
  • Zwolle (O) – Algemene begraafplaats Meppelerweg (2x)

Rangen

Qua rangen/functies vind je hier een opvallende.

  • Oberzahlmeister (OB.ZAHLMSTR.)

Het gros van de rangen bestaan uit Unteroffiziere, Grenadiers en (Ober)gefreiters.
De hoogste rang in dit vak is Major.

Vrouwen, kinderen, kindsoldaten en leeftijden

De oudste* in dit vak is 70 en had Wachmann als rang, Wilhelm Diek *22-8-1872 – † 21-2-1943 (CJ-10-230).
De jongste* is 16 jaar oud geworden en had Jäger als rang. Oswald Flaschka *21-12-1928 – † 8-4-1945 (CJ-12-286).


*Dit geldt uiteraard onder de bekende graven. Ook hier geldt dat onder de onbekenden nog jongeren of ouderen kunnen liggen.

De gemiddelde leeftijd onder de gesneuvelden in dit vak ligt net onder de 29 jaar.
Het aantal kindsoldaten in dit vak bedraagt 20. Deze gesneuvelden zijn niet ouder geworden dan 17 jaar.
Het aantal onbekende soldaten is 115 en er ontbreken acht graven.
Er ligt één vrouw in dit vak.

Nederlanders

In vak CJ vind je 6 Nederlanders.


Oorzaken overlijden

Van het gros is onbekend wat de oorzaak van overlijden was maar van een paar personen is wel wat bekend. Van 3 man in dit vak is bekend dat ze omkwamen door het neerstorten van hun vliegtuig. Je kunt van alle neergestorte vliegtuigen op de pagina van het SGLO inzien wie er in zat, waar neergestort en waar begraven.

Twee personen werden gefusilleerd. Twee overleden in interneringskamp Vught.
Van vier mensen is bekend dat ze zelfmoord pleegden.

Florimont Beke

Deze 16-jarige Belg ging bij de waffen SS maar kreeg daar al snel spijt van. Hij deserteerde maar werd gepakt en gefusilleerd.
Er staat bij de Geldersedijk te Hattem, tussen de Zuiderzeestraatweg en de A28, bij de afrit naar de loswal een oorlogsmonument.
Op 10 april ’44 werden daar 10 mensen door de Duitser gefusilleerd, 8 namen staan er op het monument. Hoe kan dat?
Florimont Beke deserteerde vanuit Steenwijk waar hij op dat moment werkzaam was bij de SD en hij kwam terecht bij de Belgische J.J. Lamarche te Zwolle.
Beiden werden opgepakt, de 1 voor desertie en de ander voor onderdak bieden aan een vluchteling. Lamarche was zelf tijdens de Eerste wereldoorlog naar Nederland gevlucht en woonde hier sindsdien.

Tezamen met 8 andere “Todeskanditaten” werden ze op 10 april naar de locatie aan de Geldersedijk te Hattem tegenover het Katerveer gebracht. Ze moesten tegen de waterkant gaan staan waarna ze werden doodgeschoten. Negen personen overleden ter plekke maar Lamarche liet zich gelijktijdig met het schot in het water vallen en raakte wel gewond, maar overleefde het schot wel.
Lamarche richtte na de oorlog een simpel monumentje op wat later werd vervangen door een officieel monument, zonder de naam Lamarche want die had het overleefd maar ook zonder de naam van de 16 jarige Florimont, want de gedachte was dat er geen SSers op dat monument thuis hoorde. Ook al was hij gedeserteerd en zeer jong en waren zijn motieven om bij de SS te gaan twijfelachtig. Op zijn grafkruis staat een verkeerde overlijdensdatum van 26 april.

Foto embedded via Find a Grave

Maria Steenkist

Maria Steenkist-Hermsen, geboren in Haarlem op 13 augustus in 1908 was lid van de Nederlandse Volksdienst en werkte voor de Wehrmacht.
Rond de bevrijding van Dedemsvaart sneuvelde ze in gevecht met de geallieerden op 6 april 1945. Ze ligt relatief onbekend begraven op Ysselsteyn daar haar steen geen voornaam, rang/functie en geboortedatum toont. Enkel haar achternaam en overlijdensdatum staan vermeldt. Dankzij onderzoek door Mr. Schokkenbroek en Mr. Richard Schoutissen van Oorlogsslachtoffers is er wat meer bekend geworden over dit graf.

Foto embedded via Find a Grave

Karl Bokelmann

Op de katholieke begraafplaats in Heino, Overijssel, staat een betonnen kruis van vijftig centimeter hoog. Het draagt een naamplaat “K. BOKELMANN MAJ. 7-4-’45” zonder verdere informatie. Annelene Rabes bezocht het graf van haar vader in Heino en vernieuwde het grafrecht in 2001 maar had hierbij een vreemd vermoeden.

Karl Bokelmann, een Duitse militair, was haar vader. Hij kwam voor het laatst thuis in 1944 en overleed tijdens een verkenningstocht in Wierden. Het graf van Bokelmann is redelijk uniek omdat het een privé-graf van een Duitse militair is op een Nederlandse begraafplaats. Normaal gesproken werden Duitse gesneuvelden na de oorlog overgebracht naar de militaire begraafplaats in Ysselsteyn, Limburg. Je kunt doch nog diverse privégraven vinden in Nederland waar Duitse soldaten zijn begraven op burgerbegraafplaatsen.

Op de begraafplaats in Heino lagen oorspronkelijk acht Duitse soldaten begraven, maar zeven van hen zijn later overgebracht naar Ysselsteyn. Bokelmann bleef echter achter op verzoek van zijn moeder. Toen de familie het graf weer bezocht waren de andere Duitse soldaten verdwenen, maar Bokelmann lag er nog volgens het kruis. Het kruis stond echter op een andere plaats maar ze hebben hier verder nooit bij stilgestaan, tot 2001.

Uit onderzoek blijkt dat Bokelmann oorspronkelijk op de eerste rij lag, maar later werd verplaatst naar de tweede rij, waar eerder een massagraf was. Er zijn onduidelijkheden rondom de overplaatsing van de andere soldaten op het kerkhof. Het vermoeden was dat Bokelmann onder een verkeerde naam naar Ysselsteyn was gebracht, deze fout is echter nooit herstelt waardoor de familie onwetend altijd voor een leeg graf hebben gestaan in Heino. Nu ze het wisten bleven ze toch naar Heino gaan, voor hen lag Karl Bokelmann toch daar “begraven” en niet Ysselsteyn alwaar hij al sinds 1962 na her identificatie een grafsteen met naam had.

Foto embedded via Find a Grave

Dubbelgraven en verzamelgraven

Je vindt in dit vak de meeste dubbelgraven en verzamelgraven. Dubbelgraven herken je doordat de 2 grafkruisen dichterbij elkaar staan dan normaal. Ze hebben beide hetzelfde grafnummer. Je vindt er vijf in dit vak. Daarnaast vind je vier grafstenen waar meerdere onbekende gesneuvelden onder begraven liggen. Eén kruis herbergt twee onbekende soldaten, twee herbergen er drie en onder één grafkruis liggen vier onbekende soldaten.

Wat ook opvallend is, graf CJ-10-240 heeft de aanduiding H-6-134. Onbekend wat hiervan de reden is. In het vak H staat ook een grafsteen met deze aanduiding, al stond daar oorspronkelijk H-5-134 maar dit is met witte stift bijgewerkt naar H-6-134. H-5 kan sowieso niet daar er per rij 25 graven liggen en in rij 6 dus de graven 126 tot en met 150 liggen.

Op de hoofdfoto bovenaan de pagina zie je een kruis dat omgevallen is. Soms denken mensen dat dit vandalisme is. Dit is meestal gewoon betonrot of andere structurele problemen in de steen waardoor deze door ouderdom of weersomstandigheden het begeeft. Vaak worden ze gerepareerd, soms geheel vervangen.


Data betreffende vak

Aantal genummerde graven:
Aantal onbekende graven:
Ontbrekende graven:
Aantal vrouwen (militair):
Aantal vrouwen (burger):
Aantal kinderen (burgers):
Aantal kindsoldaten:
Overleden na bevrijding (5-5-1945):
Aantal Nederlanders:
Ritterkreuz dragers:
Overleden bij het (gedwongen) ruimen van munitie:
Opvallende rangen:


– 300
– 115
– 8
– 0
– 1
– 0
– 20
– 2
– 6
– 0
– NNB
– Oberzahlmeister (OB.ZAHLMSTR.)



Elk bericht is tot stand gekomen door gebruik te maken van diverse bronnen.


Indeling Ysselsteyn

Rij 1Rij 2Rij 3Rij 4HoofdpadRij 5Rij 6Rij 7Rij 8
CN/CUCVCWCXAPBosBosBos
CQCRCSCTARBosBosBos
CMAMCOCPATBosBosBos
BosCJCKCLAXBosBosBos
BosCGAKALAQBosBosBos
BosAHAIAJTEBosBosBos
TL/TLLCACBCCABACADAO/AE
TJ/TJJBXBYBZYZAACF/AN
TH/THHBUBVBWVWXAF
KameradengravenKameradengrafKameradengrafKameradengrafHoofdkruisKameradengrafKameradengrafKameradengrafVerzamelgraf
TF/TFFBRBSBTSTUAG
TD/TDDBOBPBQPQRTCC/TC
TB/TBBBLBMBNMNOTAA/TA
BHBIBJBKIJKL
BDBEBFBGEFGH
AZBABBBCABCD
CDCECI1914-1918InfobordGinkgoboomCHAVAU
BosrandBosrandBosrandBezoekerscentrumEntreeWit gebouwBosrandBosrandBosrand

Disclaimer: Alle info wordt met de groots mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Doch kan ik fout geteld hebben of graven over het hoofd hebben gezien die wel in een bepaalde categorie vielen en ik ze daar niet bij telde. Ik controleer regelmatig op nieuwe info en maak correcties waar nodig.

Alle vermelde cijfers omtrent aantallen zoals:

– Aantal vrouwen in vak XX
– Aantal Nederlanders in vak XX
– Aantal kindsoldaten in vak XX

– etc etc

zijn afkomstig uit mijn database welke alle graven op Ysselsteyn omvat. Hieruit kan ik eenvoudig de benodigde info halen en zo tot een droge lijst met bepaalde data komen. Dit is handig maar ook meteen een risico, als de ingevoerde info niet compleet is kun je verkeerde conclusies trekken. Ik durf met 100% zekerheid te zeggen dat de info niet compleet is en dat alle info benoemd in mijn tabellen bij benadering is. Veel info is niet bekend door de aanwezigheid van onbekende soldaten [Ein Deutscher soldat] maar ook door het ontbreken van bepaalde info over bekende soldaten of foutieve informatie is het nooit compleet of 100% correct.
Als ik aantallen vermeld zijn dit dus altijd de minimale aantallen.

Gepubliceerd op: 15 september 2023. Auteur: John van den Boogaart. Laatst gewijzigd op: 1 februari 2024.

Leestijd: 5 minuten

Plaats een reactie