Ysselsteyn-Vak BY

Loop via het centrale pad voorbij het hoofdkruis. Het 2e vak aan je linkerzijde is BZ, ga hier links en loop tot het 2e vak, hier vind je vak BY.
In de grond liggen vierkante blokken met daarop de vak-letters waar je ook een vak aan kunt herkennen en op de begraafplaats staat sinds 2022 een plattegrond.

Voormalige begraafplaatsen

In dit vak zijn de gesneuvelden overgebracht vanaf 6 locaties en een aantal veldgraven.

  • Bunde (L) – R.K begraafplaats (1x)
  • Schimmert (L) – Algemene begraafplaats Groot Haasdal (8x)
  • Sint-Geertruid (L) – R.K begraafplaats (1x)
  • Utrecht (U) -Begraafplaats Tolsteeg (221x)
  • Vught (NB) (Bijzondere begraafplaats kamp Vught) (1x)

Rangen

Qua rangen/functies vind je hier een paar opvallende.

  • Oberarzt (OB.ARZT)
  • Oberschirrmeister (OB.SCHIRRMSTR.)
  • Reichsbahn-Lokomotivführer (RB-LOKFHR)
  • Stabsintendant (STBS.INT.)


Het gros van de rangen bestaan uit Unteroffiziere, Grenadiers en (Ober)gefreiters.
De hoogste rang in dit vak is een Hauptmann. Deze vind je 2x in dit vak.

Vrouwen, kinderen, kindsoldaten en leeftijden

De oudste* in dit vak is 57 en was Hauptmann. Wilhelm Heckmann *22-6-1887 – † 25-11-1944 (BY-5-119).
De jongste* is 16 jaar oud geworden en was Jäger. Helmut Handrick *18-12-1928 – † 28-3-1945 (BY-8-189).
Er liggen overigens vier 16-jarigen in dit vak.

*Dit geldt uiteraard onder de bekende graven. Ook hier geldt dat onder de onbekenden nog jongeren of ouderen kunnen liggen.

De gemiddelde leeftijd onder de gesneuvelden in dit vak ligt net boven de 28.5 jaar.
Het aantal kindsoldaten in dit vak bedraagt 17. Deze gesneuvelden zijn niet ouder geworden dan 17 jaar.
Het aantal onbekende soldaten is 6 en er ontbreken 4 graven.
Er liggen geen vrouwen in dit vak.

Nederlanders

Er liggen 11 Nederlanders zover bekend in vak BY, zie de lijst hieronder voor de namen.

GraflocatieVoornaamAchternaamGeslachtGeboortedatumOverlijdensdatumRang
BY-4-90BoukeVries deMan25/3/192525/7/1947Geen/n.v.t/onbekend
BY-9-216PieterRosmanMan5/8/19075/5/1945SS-Unterscharfuhrer (USCHA.)
BY-9-214PaulusSmitMan3/6/19204/5/1945Geen/n.v.t/onbekend
BY-9-223LambertZadel vanMan21/4/19091/5/1945SS-Rottenfuhrer (RTTF.)
BY-9-201HubertHosemansMan3/12/191624/4/1945SS-Rottenfuhrer (RTTF.)
BY-8-181JakobSpycker (Spijker)Man20/10/192026/3/1945Geen/n.v.t/onbekend
BY-7-175PetrusLambooMan27/4/191728/2/1945SS-Grenadier
BY-7-171PieterIren vanMan2/9/190415/2/1945SS-Grenadier
BY-7-158FranzZutphen vanMan11/5/19171/2/1945Schutze
BY-5-102HubertHensgensMan23/11/191011/11/1944SS-Rottenfuhrer (RTTF.)
BY-3-69SjoerdBoer deMan13/8/192622/10/1944Geen/n.v.t/onbekend

Oorzaken overlijden

Van het gros is onbekend wat de oorzaak van overlijden was maar van een paar personen is wel wat bekend. Van 3 man in dit vak is bekend dat ze omkwamen door het neerstorten van hun vliegtuig. Je kunt van alle neergestorte vliegtuigen op de pagina van het SGLO inzien wie er in zat, waar neergestort en waar begraven.

Twee man overleed bij het gedwongen ruimen van landmijnen en munitie. Eén man kwam om bij een luchtaanval en twee man werd door het verzet geliquideerd.
Drie personen werden tijdens een razzia gedood.

Pieter Cornelis Rosman en Karl Baumgartner

De Nederlander Pieter Rosman, geboren in Schiedam ging in 1942 bij de SS en kreeg daar de rang SS-Sturmmann. Een jaar later werd hij bevorderd tot SS-Unterscharführer. Door zijn fanatieke jacht op verzetsmensen en mensen die zich onttrokken aan de arbeidsplicht in Duitsland werd hij door het verzet geliquideerd op 5 mei 1945.

De Oostenrijker Karl Baumgartner was eveneens een SS-Unterscharführer en werd een maand eerder op 6 april 1945 te Cothen door het verzet geliquideerd. Zijn grafkruis op Ysselsteyn bevat enkel zijn naam. Rang en data van geboorte/overlijden ontbreken.

Razzia van Benschop

In februari 1945 vond er een razzia plaats in het dorp Benschop (paar kilometer links van IJsselstein), vlak voor de bevrijding, waarbij zeven verzetsstrijders werden opgepakt en gefusilleerd. De inwoners van Benschop hadden in de eerste jaren van de oorlog weinig te maken met de bezetter, maar dit veranderde in 1943 toen alle Nederlandse mannen werden opgeroepen om in Duitsland te werken. Het dorp kreeg tientallen onderduikers uit verschillende delen van het land te verwerken. Tijdens de Hongerwinter werd het verzet steeds harder en begonnen ze voedsel te stelen bij boeren die hun voedsel niet wilden delen.

Op dinsdag 13 februari 1945 vond de eerste razzia plaats in Benschop, waarbij vier adressen werden bezocht en twee Duitsers en twee verzetsstrijders om het leven kwamen. Op 17 februari keerden de Duitsers terug met zeven verzetsstrijders die enkele dagen eerder waren opgepakt. De zeven werden gefusilleerd op de boerderij van Theo Klever. Dankzij het eerdere harde werk van de omgekomen verzetsstrijders en de inwoners van Benschop wisten de meeste onderduikers de oorlog te overleven.

Vlak na Dolle Dinsdag in september 1944 poseerde een groep verzetsstrijders met een groep onderduikers in Benschop voor een foto. De bevrijding zou nabij zijn en de Nederlandse bevolking verkeerde in euforische staat. Maar enkele maanden later bleken de verzetsstrijders het slachtoffer van verraad en werden zij opgepakt door de Duitse bezetter. De foto werd door een Duitser gevonden en werd gebruikt om te achterhalen wie er gearresteerd moesten worden.

Lees het hele verhaal in het boek ‘Het verraad van Benschop’ door Bram de Graaf.

Tijdens de eerste razzia kwamen onderstaande Duitsers om het leven:

  • Helmut Pank welke door een gedeserteerde Nederlandse SSer werd doodgeschoten. De 23jarige Herman Struik.
  • Heinrich Baumeister.
  • Karl Huber. Heinrich en Karl kregen de volle laag met een Stengun van Theo Klever welke zich verstopt had op een zolder die de Duitsers doorzochten.

Beide Nederlanders liggen op de begraafplaats van Benschop begraven en hebben een herdenkingsmonument in het dorp.

De Nederlanders die vielen tijdens de razzia op 13 februari en de fusillade van 17 februari zijn:

  • Jan Aart van Ieperen (30)
  • Theo Klever (24)
  • Jasper van Ieperen (31)
  • Hendrik ‘Jan Zwol’ Sattler (20)
  • A.C. Klever (43)
  • Adriaan van Vliet (25)
  • Arie Klever (21)


Data betreffende vak 

Aantal genummerde graven:
Aantal onbekende graven:
Ontbrekende graven:
Aantal vrouwen (militair):
Aantal vrouwen (burger):
Aantal kinderen (burgers):
Aantal kindsoldaten:
Overleden na bevrijding (5-5-1945):
Aantal Nederlanders:
Ritterkreuz dragers:
Overleden bij het (gedwongen) ruimen van munitie:
Opvallende rangen:


– 300
– 6
– 4
– 0
– 0
– 0
– 17
– 5
– 11
– 0
– 2
– Oberarzt (OB.ARZT)
– Oberschirrmeister (OB.SCHIRRMSTR.)
– Reichsbahn-Lokomotivführer (RB-LOKFHR)
– Stabsintendant (STBS.INT.)



Elk bericht is tot stand gekomen door gebruik te maken van diverse bronnen.


  • Pieter Rosman: Boek Recht op wraak door Jack Kooistra. Blz 200.
  • Karl Baumgartner: Boek Recht op wraak door Jack Kooistra. Blz 79.
  • Website en boek: Het verraad van Benschop door Bram de Graaf

Indeling Ysselsteyn

Rij 1Rij 2Rij 3Rij 4HoofdpadRij 5Rij 6Rij 7Rij 8
CN/CUCVCWCXAPBosBosBos
CQCRCSCTARBosBosBos
CMAMCOCPATBosBosBos
BosCJCKCLAXBosBosBos
BosCGAKALAQBosBosBos
BosAHAIAJTEBosBosBos
TL/TLLCACBCCABACADAO/AE
TJ/TJJBXBYBZYZAACF/AN
TH/THHBUBVBWVWXAF
KameradengravenKameradengrafKameradengrafKameradengrafHoofdkruisKameradengrafKameradengrafKameradengrafVerzamelgraf
TF/TFFBRBSBTSTUAG
TD/TDDBOBPBQPQRTCC/TC
TB/TBBBLBMBNMNOTAA/TA
BHBIBJBKIJKL
BDBEBFBGEFGH
AZBABBBCABCD
CDCECI1914-1918InfobordGinkgoboomCHAVAU
BosrandBosrandBosrandBezoekerscentrumEntreeWit gebouwBosrandBosrandBosrand

Disclaimer: Alle info wordt met de groots mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Doch kan ik fout geteld hebben of graven over het hoofd hebben gezien die wel in een bepaalde categorie vielen en ik ze daar niet bij telde. Ik controleer regelmatig op nieuwe info en maak correcties waar nodig.

Alle vermelde cijfers omtrent aantallen zoals:

– Aantal vrouwen in vak XX
– Aantal Nederlanders in vak XX
– Aantal kindsoldaten in vak XX

– etc etc

zijn afkomstig uit mijn database welke alle graven op Ysselsteyn omvat. Hieruit kan ik eenvoudig de benodigde info halen en zo tot een droge lijst met bepaalde data komen. Dit is handig maar ook meteen een risico, als de ingevoerde info niet compleet is kun je verkeerde conclusies trekken. Ik durf met 100% zekerheid te zeggen dat de info niet compleet is en dat alle info benoemd in mijn tabellen bij benadering is. Veel info is niet bekend door de aanwezigheid van onbekende soldaten [Ein Deutscher soldat] maar ook door het ontbreken van bepaalde info over bekende soldaten of foutieve informatie is het nooit compleet of 100% correct.
Als ik aantallen vermeld zijn dit dus altijd de minimale aantallen.

Gepubliceerd op: 26 februari 2023. Auteur: John van den Boogaart. Laatst gewijzigd op: 18 februari 2024.

Leestijd: 4 minuten

Plaats een reactie