Ysselsteyn-Vak AB

Update: 24-6-2023

Loop via het centrale pad voorbij het centrale plein met grootkruis. Het 3e vak aan je rechterhand is vak AB.
In de grond liggen vierkante blokken met daarop de vak-letters waar je ook een vak aan kunt herkennen en op de begraafplaats staat sinds 2022 een plattegrond.

Voormalige begraafplaatsen

In dit vak zijn de gesneuvelden overgebracht vanaf 3 locaties, en een aantal veldgraven.

  • Apeldoorn (GLD) – St.Jozefstichting begraafplaats (207x)
  • Ugchelen (GLD) -Algemene begraafplaats Heidehof (61x)
  • Vught (NB) (Bijzondere begraafplaats kamp Vught) (1x)

Rangen

Qua rangen/functies vind je hier een paar opvallende.

  • Oberkraftfahrer (OKRAFTF)
  • Sonderführer (SONDFHR)
  • SS-Sturmbannführer (STUBAF)

Het gros van de rangen bestaan uit Unteroffiziere, Grenadiers en (Ober)gefreiters.
De hoogste rang in dit vak is SS-Sturmbannführer (STUBAF) wat vergelijkbaar is met Major.

Vrouwen, kinderen, kindsoldaten en leeftijden

De oudste* in dit vak is 60 en had als rang Soldat, Johannes Meys *21-2-1885 – † 29-5-1945 (AB-8-179).
De jongste* is 16 jaar oud geworden en had Grenadier als rang. Ernst Behrenberg *31-10-1928 – † 16-4-1945 (AB-7-160).
Er liggen nog zes jongeren van 16 jaar in dit vak.

*Dit geldt uiteraard onder de bekende graven. Ook hier geldt dat onder de onbekenden nog jongeren of ouderen kunnen liggen.

De gemiddelde leeftijd onder de gesneuvelden in dit vak ligt net boven de 30 jaar.
Het aantal kindsoldaten in dit vak bedraagt 18. Deze gesneuvelden zijn niet ouder geworden dan 17 jaar.
Het aantal onbekende soldaten is 20 en er ontbreekt geen enkel graf.
Er liggen geen vrouwen in dit vak.

Nederlanders

In vak AB vind je vier Nederlanders.

  • Peter Wörsdörfer. Rottenführer. Geboren in Rotterdam, gesneuveld in Ermelo.
  • Jacobus Hendrikus Meerman. Geboren in Delft, overleden in Apeldoorn.
  • Harm Slagter. SS-Sturmman. Geboren in Ten Boer, gesneuveld in Otterlo.
  • Johannes Michiel Meijs. Geboren in Amsterdam, overleden in interneringskamp Vught.


Oorzaken overlijden

Van het gros is onbekend wat de oorzaak van overlijden was maar van een paar personen is wel wat bekend. Van 6 man in dit vak is bekend dat ze omkwamen door het neerstorten van hun vliegtuig. Je kunt van alle neergestorte vliegtuigen op de pagina van het SGLO inzien wie er in zat, waar neergestort en waar begraven.

Het hoge aantal overledenen van na de bevrijding is te wijten aan dat er vele zijn overgebracht vanaf de begraafplaats St Josefstichting te Apeldoorn. Hier was vlakbij een Lazerett van de Duitsers waar iedereen die aan verwondingen overleed werd begraven.

Omgekomen door actie verzet

Wilhelm Klotz en Erwin Exner kwamen om door een actie van het verzet. Nu zullen deze namen je misschien niets zeggen, maar hun baas zat bij hen in de auto en die overleefde actie wel. Hanss Albin Rauter. Met zijn drieën reden ze ’s nachts in het pikkedonker op 7 maart 1945 bij de Woeste hoeve als hun auto wordt aangezien voor een vrachtwagen die vlees zou vervoeren. Het verzet houdt de auto staande en ziet dan de fout, ze nemen de auto onder vuur en de chauffeur Klotz en adjudant Exner op de achterbank overlijden ter plekke. De Höhere SS- und Polizeiführer Rauter zat op de bijrijdersstoel en overleefde wonderbaarlijk de actie.

Op 8 maart werd er een vergeldingsactie uitgevoerd. Waar ze normaliter 3 tot 10 toteskandidaten doodschieten voor elke gedode Duitser schieten ze nu als wraak +-300 man dood. 117 hiervan bij de Woeste hoeve. Vandaag de dag staat er een monument op deze locatie. Je vindt de graven van Erwin en Wilhelm op AB-9-218 en AB-9-219. Het graf van Hanss Albin Rauter vind je niet op Ysselsteyn. Deze werd na de oorlog op 25 maart 1949 doodgeschoten op de Waalsdorpervlakte en nadien op een geheime locatie begraven al staat op Wikipedia beschreven dat hij in een familiegraf ligt te Oostenrijk.

Op 1 november 1969 bezocht de moeder van Wilhelm Klotz zijn graf. Ze kreeg op de begraafplaats een hartaanval en overleed aan de gevolgen hiervan.

Uitbreiding vak AB

De meeste vakken bestaan uit 300 graven. 25 graven per rij, 12 rijen. De vakken CA, CB, CC bestonden al langer uit 350 graven. Er lag een brede laan achter voor de volgende vakken begonnen waardoor er ruimte was voor uitbreiding. In dezelfde lijn ligt vak AB waardoor deze ook de optie heeft om met 50 graven uit te breiden. Zoals je wel eens in de krant leest worden er nog steeds stoffelijke resten gevonden van Duitsers en deze worden (indien mogelijk) na identificatie bijgezet op Ysselsteyn. Het laatste graf met grafsteen is die van Otto Tillack, AB-13-305 welke in 2020 gevonden en geïdentificeerd is.

Update 28-6: Vandaag zijn er 10 nieuwe graven bijgekomen. Drie man zijn er geïdentificeerd en de zeven resterende krijgen een grafkruis met daarop Ein Deutscher soldat.

Lees op de pagina van Defensie de details

Max Gebhardt

Op 9 december 1944 werd SS-Sturmbahnführer Max doodgeschoten terwijl hij een wachtpost passeerde zonder te stoppen. Dit was in de buurt van Elspeet, provincie Gelderland.

Op 13 december 1944, rond 14.30, werd hij begraven op de Heidehof-begraafplaats in Apeldoorn/Ugchelen. Op zijn borst lag de vlag van de SS. De begrafenisplechtigheid werd verzorgd door het Muziekkorps van de SS Divisie Nederland.
Bij het graf werden drie saluutschoten afgevuurd door een afdeling van de SS. Opmerkelijk was dat zowel de plaatselijke commandant als een geestelijke afwezig waren.

Na de oorlog werden zijn stoffelijke resten opgegraven en overgebracht naar de begraafplaats in Ysselsteyn.


Data betreffende vak 

Aantal genummerde graven:
Aantal onbekende graven:
Ontbrekende graven:
Aantal vrouwen (militair):
Aantal vrouwen (burger):
Aantal kinderen (burgers):
Aantal kindsoldaten:
Overleden na bevrijding (5-5-1945):
Aantal Nederlanders:
Ritterkreuz dragers:
Overleden bij het (gedwongen) ruimen van munitie:
Opvallende rangen:


– 306
– 20
– 0
– 0
– 0
– 0
– 18
– 40
– 4
– 0
– 0
– Oberkraftfahrer (OKRAFTF)
– Sonderführer (SONDFHR)
– SS-Sturmbannführer (STUBAF)



Elk bericht is tot stand gekomen door gebruik te maken van diverse bronnen.


Indeling Ysselsteyn

Rij 1Rij 2Rij 3Rij 4HoofdpadRij 5Rij 6Rij 7Rij 8
CN/CUCVCWCXAPBosBosBos
CQCRCSCTARBosBosBos
CMAMCOCPATBosBosBos
BosCJCKCLAXBosBosBos
BosCGAKALAQBosBosBos
BosAHAIAJTEBosBosBos
TL/TLLCACBCCABACADAO/AE
TJ/TJJBXBYBZYZAACF/AN
TH/THHBUBVBWVWXAF
KameradengravenKameradengrafKameradengrafKameradengrafHoofdkruisKameradengrafKameradengrafKameradengrafVerzamelgraf
TF/TFFBRBSBTSTUAG
TD/TDDBOBPBQPQRTCC/TC
TB/TBBBLBMBNMNOTAA/TA
BHBIBJBKIJKL
BDBEBFBGEFGH
AZBABBBCABCD
CDCECI1914-1918InfobordGinkgoboomCHAVAU
BosrandBosrandBosrandBezoekerscentrumEntreeWit gebouwBosrandBosrandBosrand

Disclaimer: Alle info wordt met de groots mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Doch kan ik fout geteld hebben of graven over het hoofd hebben gezien die wel in een bepaalde categorie vielen en ik ze daar niet bij telde. Ik controleer regelmatig op nieuwe info en maak correcties waar nodig.

Alle vermelde cijfers omtrent aantallen zoals:

– Aantal vrouwen in vak XX
– Aantal Nederlanders in vak XX
– Aantal kindsoldaten in vak XX

– etc etc

zijn afkomstig uit mijn database welke alle graven op Ysselsteyn omvat. Hieruit kan ik eenvoudig de benodigde info halen en zo tot een droge lijst met bepaalde data komen. Dit is handig maar ook meteen een risico, als de ingevoerde info niet compleet is kun je verkeerde conclusies trekken. Ik durf met 100% zekerheid te zeggen dat de info niet compleet is en dat alle info benoemd in mijn tabellen bij benadering is. Veel info is niet bekend door de aanwezigheid van onbekende soldaten [Ein Deutscher soldat] maar ook door het ontbreken van bepaalde info over bekende soldaten of foutieve informatie is het nooit compleet of 100% correct.
Als ik aantallen vermeld zijn dit dus altijd de minimale aantallen.

Gepubliceerd op: 24 juni 2023. Auteur: John van den Boogaart. Laatst gewijzigd op: 1 februari 2024.

Leestijd: 4 minuten

Plaats een reactie