Centraal plein met hoofdkruis

Gepubliceerd op: 27 januari 2024. Auteur: John van den Boogaart. Laatst gewijzigd op: 10 februari 2024.

Leestijd: 3 minuten

Wanneer je de begraafplaats op komt lopen zie je recht vooruit het centraal gelegen plein met daarop het hoofdkruis. Door de jaren heen heeft het diverse vormen en afmetingen gehad maar vandaag de dag in 2024 is het geheel verhard en staat er sinds kort een monument.

Plein in de jaren 50/60/70

Er zijn gelukkig nog diverse foto’s te vinden van hoe het er vroeger uit zag. Een aantal oude ansichtkaarten geven goed weer hoe het er tijdens diverse jaren uitziet. De exacte chronologische volgorde kan afwijken, de oude foto’s zijn niet altijd gedateerd.
In de beginjaren was het een eenvoudig houten kruis met daarom heen een cirkelvormig plantsoen met beplanting waar de kransen tussen geplaatst konden worden. Let ook op de oude spelling van Ysselsteyn met lange IJ. De toevoeging Venray is gekomen om te voorkomen dat Duitse nabestaanden naar IJsselstein bij Utrecht zochten naar de begraafplaats.

Eerste verharding

Een klein verhard pleintje met daarop het hoofdkruis dat nog steeds stukken kleiner was dan de huidige. De beplanting is verdwenen, het kruis is niet meer van hout en er ligt een pad naar toe zodat de kransen makkelijker tegen het kruis aangezet kunnen worden.
Op de achtergrond zie je ook de oude type grafkruisen met de aluminium naamplaatjes.
Het geheel lijkt net aangelegd te zijn door de nog lage beplanting.

Gemetselde muur om het plein

Op basis van de foto’s is het lastig te bepalen maar het lijkt dat in een later stadium het geheel werd omringd door een laag gemetseld muurtje. Een paar treden en een pad met zwerfkeien leidde je naar het kruis waar bloemen neergelegd konden worden. De bovenstaande zwart/wit foto kan ook een uitsnede zijn waardoor het daar ook al omringd was met een muurtje. Het kruis is hetzelfde als bovenstaande foto in elk geval.
Jaren later was het plantsoen rond het kruis behoorlijk dichtgegroeid met bosjes en planten.

Geheel verhard plein

Jaren later is het verhoogde plein verwijderd en op gelijke hoogte met de wandelpaden gelegd. Het geheel is compleet verhard en omringd door een meterhoge rand van staande stenen. Er zijn 3 in/uitgangen zodat je bij het betreden van de begraafplaats via het 300 meter lange centrale pad meteen op het pleintje staat. Hierna kun je links of rechts de dwarspaden op naar de kameradengraven. Wil je verder de begraafplaats op en naar het einde lopen dan moet je om het plein heen en kun je het pad van 350 meter lang volgen. Het hoofdkruis lijkt vervangen te zijn voor een hoger exemplaar.

Het plein is zoals vermeld omringd door een meterhoge muur waar op sommige plaatsen haken hangen om de kransen neer te hangen. Ook staan er bankjes en je vindt er wat lage beplanting. Ook buiten de muur en aan de buitenzijde van het pad rondom het plein is nog lage beplanting die het geheel aankleden.

Gedenkteken

Centraal staat de steen met daarop de tekst in het Duits en Nederlands “Op deze begraafplaats rusten 31585 Duitse militairen”. De lage beplanting rondom het plein aan de buitenzijde van het pad is jaren later weer verdwenen en is nu vervangen door gras, vijf vlaggenmasten staan rechtsachter het centrale plein welke enkel in gebruik zijn tijdens speciale gelegenheden.
In 2021 werd de gedenksteen verwijderd en ontstond er een gat in de omringende muur.

Status eind 2023

Na bijna 2 jaar zonder activiteit is het gat in de omringende muur groter gemaakt en er is een doorgang van gemaakt. De optie om kransen neer te hangen is geheel verdwenen en er moest een gedenkteken komen waarop duidelijk gemaakt wordt dat de mensen die hier liggen verantwoordelijk zijn voor de Jodenvervolging.


6
Created on By John
Welke variant centraal plein met hoofdkruis vinden jullie het mooiste?

Vaak is het motto “Vroeger was alles beter” maar is dat ook zo?

Gebruikte bronnen
  • Ansichtkaarten/foto’s gemaakt door W van Ham te Venray.
  • Overige foto’s zijn zelf gemaakt.