Fusilladeplaats Vught

Den Vaderlant ghetrouwe blyf ick tot in den doet

Zo luidt de spreuk in het midden van de muur met 26 panelen vol met de namen van de gefusilleerde mannen.
Midden in de bossen op de Vughtse heide vind je deze fusilladeplaats welke toebehoorde aan het Konzentrationslager Herzogenbusch. Bij de aanleg van het concentratiekamp werd er tevens een schietbaan aangelegd in 1 van de Lunetten rondom Denbosch. Deze werd tevens gebruikt als plek om mensen te fusilleren.
Het kamp zelf is na de bevrijding van Vught gebruikt als interneringskamp. Op het voormalige kampterrein vind je vandaag de dag een gevangenis, een klein overblijfsel van het oorspronkelijke kamp als zijnde Nationaal monument Kamp Vught en de kazerne van de genie met tevens een museum.

De fusilladeplaats neemt een prominente plek in tijdens de dodenherdenking op 4 mei. Er worden vele kransen geplaatst en bloemen gelegd. Je kunt deze locatie het hele jaar door bezoeken. Combineer het met een bezoek aan het Nationaal monument of met een wandeling over de Vughtse heide. Het is een mooi wandelgebied. Een stuk verderop vind je de voormalige schietbanen van het Nederlandse leger. Deze zijn reeds teruggeven aan de natuur al zie je nog wel de kogelvangers. Het hele gebied is nog steeds militair oefenterrein, dus je kunt er oefenende militairen tegenkomen.

Geschiedenis

Op luchtfoto’s kun je een brede zandbaan zien en de kogelvanger. Vanaf juni 1944 tot aan september 1944 werd de schietbaan gebruikt om gevangenen te executeren.
Van 329 mannen is met redelijke zekerheid te zeggen dat ze hier gefusilleerd zijn door de nazis. De lichamen zijn allen gecremeerd in kamp Vught. Dit crematorium kun je nog bezoeken wanneer je het Nationaal monument kamp Vught bezoekt.

Op luchtfoto’s uit 1941 gemaakt door de RAF is er nog niets te zien op Lunet 2 qua schietbaan. Het bord vooraan bij de entree van het terrein meldt dat voorheen de schietbaan in gebruik was door het Nederlandse leger. Dit kan dan niet kloppen daar wanneer de Nederlanders deze baan hadden aangelegd die er al voor mei 1940 had moeten liggen. De baan is dus aangelegd door de Duitsers.
De huidige muur is op de voormalige schietkuil gebouwd. Als je in de kuil kijkt voor de gedenkpanelen kun je de oude muur nog zien. Al het witte gesteente is dus na-oorlogs, het meeste gemetselde is uit de oorlog.

Hoe de executies precies verliepen is mij niet duidelijk. De ene bron spreekt over een aantal schutters waarbij er 1 wapen geladen is met losse patronen en de rest met scherpe munitie waardoor de schutter nooit met zekerheid zou kunnen zeggen of hij daadwerkelijk iemand doodgeschoten heeft. Volgens getuigen die meteen na het vertrek van de Duitsers de Lunet opliepen heeft er halverwege de baan 1 machinegeweer gestaan en lagen er talloze hulzen van de executies. Feit blijft dat veel verzetsmannen hier op deze locatie hun laatste adem bliezen. De panelen zijn ingedeeld op woonplaats en daaronder de gesneuvelden uit die plaats.

Achter de panelen staat op een zandheuvel het grote kruis. Deze staat op de voormalige kogelvanger.

Complete namenlijst van de gefusilleerde slachtoffers

Op een koude januari-ochtend begin 2021. Er liggen nog verse bloemen welke bevroren zijn door nachtvorst. De opkomende zon begint de panelen en de daarop staande namen te verlichten. 
Op de achtergrond staat het herdenkingskruis. Dit is niet het originele kruis wat er in 1945 op geplaatst is. Deze stond ook een stuk naar voren tussen de camera en muur in. 
Sta even stil en bedenk dat hier ruim 300 mensen zijn doodgeschoten op de plek waar je nu staat. 


Hier kijk je een beetje in de kuil. Op de achterste muur zie je dat er een stuk van +/- 50 cm opgemetseld is. Dit lijkt na-oorlogs te zijn als je dit vergelijkt met foto’s die net na de bevrijding zijn gemaakt. De voorzijde was een stuk hoger dan de achterzijde.


Bevroren bloemen op de gedenkmuur.


Kruis achter de gedenkmuur. Deze staat nu op de voormalige kogelvanger. Voorheen stond hij voor de muur op de plek waar de slachtoffers zich moesten opstellen.


Zicht over de voormalige schietbaan vanaf de kogelvanger. Deze kogelvanger maakt onderdeel uit van de lunet en ligt dus grotendeels rondom de gracht.


Gedicht wat aan de poort hangt. De geschreven versie op papier hing aan de poort toen vandalen het nodig vonden de gedenkpanelen te besmeuren. Hierdoor moesten alle panelen vervangen worden. De besmeurde panelen staan in kamp Vught.


Luchtfoto van Lunet-2 zoals hij nu is. Rechtsmidden zat de originele ingang. De Duitsers hebben de gracht gedempt aan de onderzijde en vanaf daar de schietbaan aangelegd. De originele ingang is daarbij uitgegraven en is nu onderdeel van de gracht.

Prachtige oude beelden van Kamp Vught en de fusilladeplaats net na de oorlog. Bron History in color


Gebruikte bronnen: